Giriş: Kayseri gecesi ve içimde kalan sorular
Bugünkü rehber içeriğimizde “Irak’ta kaç tane üniversite var” hakkında bilinmesi gereken temel detayları aktarıyoruz.
Kayseri’de geceler bazen fazla sessiz oluyor. Dışarıdan bakınca sıradan bir şehir gibi duruyor ama benim içimde hiç susmayan bir kalabalık var. O kalabalıkla birlikte yaşıyorum: düşünceler, yarım kalmış planlar, ertelenmiş hayaller…
Geçen gece yine defterimi açtım. Masanın üstünde yarım bardak çay, camda ince bir buğu, dışarıda soğuk bir rüzgâr vardı. O an aklıma nedensiz bir şekilde Irak düştü. Hiç gitmediğim, sadece haberlerden, kitaplardan ve birkaç arkadaş sohbetinden bildiğim bir ülke…
Ve kendi kendime şu soruyu sordum: Irak’ta kaç tane üniversite var?
Basit bir soru gibi duruyordu ama içimde açtığı yer hiç basit değildi. Çünkü ben sayılardan çok, o sayıların arkasındaki hayatları merak eden biriyim.
Irak’a dair ilk merak: sayılardan çok hikâyeler
Irak denince çoğu insanın aklına savaş, yıkım, haberlerde gördüğümüz tozlu görüntüler geliyor. Ama ben nedense hep başka bir şey hissediyorum. Orada yaşayan gençleri düşünüyorum. Benim gibi geceleri bir şeyler düşünen, hayal kuran, bazen umudunu kaybeden ama yine de sabah kalkıp hayatına devam eden insanları…
Bir gün üniversiteden bir arkadaşım, “Irak’ta eğitim sistemi hakkında araştırma yapıyorum” demişti. O cümle bende kaldı. O günden sonra aklıma takıldı: orada kaç genç var, kaç kampüs var, kaç farklı şehirde insanlar aynı hayalin peşinden koşuyor?
Kendi hayatımla kıyaslamaya başladım. Kayseri’de bile bazen sıkışıp kalmış hissediyorum. Peki ya Bağdat’ta, Musul’da, Erbil’de genç olmak nasıl bir şey?
Bir arkadaş mesajı
Geçen aylarda sosyal medyada tanıştığım Iraklı bir öğrenci bana mesaj atmıştı. İngilizce yazıyordu, biraz kırık döküktü ama çok samimiydi.
“Biz de sizin gibi düşünüyoruz,” demişti. “Sadece yaşamak değil, anlamlı bir şey yapmak istiyoruz.”
O mesajı defalarca okudum. O an içimde bir şey kırıldı ama aynı zamanda bir şey de iyileşti. Çünkü yalnız olmadığımı hissettim. Dünyanın başka bir ucunda, farklı bir dilde aynı duygular vardı.
İşte o mesajdan sonra tekrar sordum kendime: Irak’ta kaç tane üniversite var?
Irak’ta kaç tane üniversite var?
Araştırdığımda karşıma tek bir net sayıdan çok, geniş bir yapı çıktı. Irak’ta yaklaşık 100 civarında üniversite ve yükseköğretim kurumu bulunduğu söyleniyor. Bunların bir kısmı devlet üniversitesi, bir kısmı ise özel üniversitelerden oluşuyor.
Yani aslında tek bir rakamdan çok daha fazlası var ortada. Bir ülkenin dört bir yanına yayılmış kampüsler, derslikler, kütüphaneler… Ve en önemlisi, o sıralarda oturan binlerce genç.
Bu sayı bana ilk başta sadece bir bilgi gibi geldi. Ama sonra düşündüm: Her üniversite bir şehir demek, her şehir bir hikâye demek, her hikâye de bir insan demek.
Rakamların arkasındaki gerçek
100 civarı üniversite… Kağıt üzerinde sadece bir sayı gibi duruyor. Ama ben o sayının içine baktıkça içim daralıyor ve genişliyor aynı anda.
Daralıyor, çünkü o kadar çok insanın aynı anda gelecek kaygısı taşıdığını düşününce ağırlaşıyorum.
Genişliyor, çünkü umut dediğimiz şeyin aslında ne kadar yaygın olduğunu fark ediyorum.
Irak’ta bir üniversite sadece eğitim verilen bir yer değil; bazen savaşın gölgesinden uzaklaşmak için bir sığınak, bazen hayata tutunmak için bir ip, bazen de geleceğe yazılmış bir mektup gibi.
Ben Kayseri’de bazen kendi üniversitemde bile sıkılırken, orada bir öğrencinin sabah derse gitme çabası bana çok daha derin geliyor.
Bir yolculuk hayali
Hiç gitmediğim bir ülkeyi bu kadar düşünmem garip geliyor bazen. Ama insan bazen hiç görmediği yerlere de ait hissedebiliyor.
Irak’a gitsem ne hissederdim bilmiyorum. Belki Bağdat sokaklarında yürürken yabancı olduğumu daha çok hissederdim, belki de hiç beklemediğim bir tanıdıklık bulurdum.
Üniversitelerin kapısından içeri girsem, oradaki gençlerin yüzlerine baksam… Belki aynı yorgunluğu görürdüm. Belki aynı umut ışığını.
Kendi kendime itiraf ediyorum: Ben biraz kaçmak istiyorum. Ama bu kaçış, sorumluluktan değil; anlam arayışından.
Kayseri’den Bağdat’a uzanan düşünce
Kayseri’de akşamları Erciyes Dağı’nın silueti görünür. Soğuk hava yüzüme vururken içimden başka şehirler geçer.
Bağdat’ı hiç görmedim ama zihnimde bir görüntüsü var. Tozlu sokaklar, kalabalık pazarlar, eski ama yaşayan binalar…
Ve o şehirdeki üniversiteler…
Belki bir sınıfta bir öğrenci benim gibi defter tutuyordur. Belki o da geceleri “ben ne olacağım” diye düşünüyordur.
Aramızda binlerce kilometre olsa bile, içimizdeki soru aynı olabilir.
Hayal kırıklığı ve umut
Bazen kendime kızıyorum. Neden bu kadar çok düşünüyorum diye. Neden basit bir soruyu bile duygusal bir yere çekiyorum diye.
Ama sonra duruyorum ve şunu fark ediyorum: İnsan dediğin şey zaten duygularıyla var oluyor.
Irak’ta kaç üniversite var sorusu bile beni bu kadar etkiliyorsa, bu aslında sayının değil, anlamın peşinde olduğumu gösteriyor.
Hayal kırıklığım da var. Çünkü dünya bazen çok sert. Eğitim, savaş, fırsatlar… Her şey eşit dağılmıyor.
Ama umut da var. Çünkü o 100 civarı üniversite, bana şunu söylüyor: “Hâlâ öğreniyoruz, hâlâ devam ediyoruz.”
Gece defterime yazdıklarım
O gece defterime şunları yazmışım:
“Bazı soruların cevabı sayı değildir. Bazı sorular insanın içini açar. Irak’ta kaç üniversite var bilmiyorum, ama orada kaç hayat olduğunu düşündükçe içim doluyor. Belki ben de bir gün giderim. Belki gitmesem bile, orayı anlamaya devam ederim.”
Kalemi bıraktığımda içim biraz hafiflemişti. Ama tamamen geçmemişti o ağırlık. Çünkü bazı duygular geçmek için değil, kalmak için vardır.
Sonuç yerine: içimde kalan soru
Bugün hâlâ aynı soruyu düşünüyorum: Irak’ta kaç tane üniversite var?
Cevap yaklaşık 100 civarı olabilir. Ama benim için bu artık bir sayı değil.
Bu, bir ülkenin gençliği. Bir ülkenin sesi. Bir ülkenin geleceğe tutunma biçimi.
Kayseri’de bir odada, gecenin sessizliğinde bunu düşünürken şunu fark ediyorum: Dünya çok büyük ama insanın içi bazen daha da büyük.
Ve ben o içimdeki dünyada, Bağdat’ı da taşıyorum, Kayseri’yi de, hiç görmediğim üniversite kampüslerini de…
“Irak’ta kaç tane üniversite var” ile ilgili bu kapsamlı rehberi tamamladık. Bluevdenevenakliyat olarak daha fazlası için buradayız!