Kategori: Makaleler

Sürat ve Hız: Kültürlerin Çeşitli Algıları Üzerinden Bir Keşif Günümüzde hız, adeta yaşamın bir ölçütü haline geldi. Ancak hızın doğası ve neyi ifade ettiği, her kültürde farklı şekillerde algılanabilir. Sürat ve hız arasındaki farklar, çok basit bir fiziksel olgudan daha fazlasını anlatıyor olabilir. Sürat, yalnızca bir şeyin ne kadar hızlı hareket ettiğini ölçmekle kalmaz, aynı zamanda bir topluluğun ve bireylerin dünyaya bakışını, yaşamlarını nasıl düzenlediklerini ve kültürel değerlerini nasıl inşa ettiklerini de yansıtabilir. Sürat ve hızın anlamını antropolojik bir bakış açısıyla ele almak, farklı kültürlerin zaman, hareket ve insan ilişkileri üzerine nasıl düşündüklerini anlamamıza yardımcı olabilir. Birçok toplumda zaman, hızla…

Sefalosporin Bakterisid Mi? Bir Felsefi İnceleme Giriş: İlaçlar, Bilgi ve İnsanlık Arasındaki İnce Çizgi Bir ilaç alırken, hemen aklımıza gelen şey şudur: Bu ilaç ne yapacak? Hangi mekanizma ile çalışacak? Yani, aslında bu soruların özünde, biz insanların bilinçli olarak bir şeye müdahale etme biçimimizle ilgili derin bir sorgulama yatar. Sefalosporin, dünyada yaygın olarak kullanılan bir antibiyotiktir ve bakteriler üzerinde etkili olduğu bilinmektedir. Ancak “bakterisid mi?” sorusu, sadece bir bilimsel soru olmanın ötesine geçer; aynı zamanda epistemolojik, etik ve ontolojik bir sorgulama gerektirir. Bugün, antibiyotiklerin doğrudan bakterileri öldürme ya da çoğalmalarını engelleme şeklindeki etkisi üzerine düşündüğümüzde, sadece biyolojik süreçlere odaklanmıyoruz. Aynı…

Lüks Otel: Güç, İktidar ve Toplumsal Düzenin Simgesi Lüks bir otel, modern toplumun gücünü, ayrıcalığını ve tabakalaşmasını fiziksel bir biçimde sergileyen bir yapıdır. Ancak bu oteller, yalnızca birer konaklama yerinden daha fazlasıdır. Onlar, içerideki sosyo-ekonomik ilişkileri ve ideolojik yapıları barındıran mikrokozmozlar olarak karşımıza çıkar. Burada sadece zenginlerin hayatı değil, güç ilişkileri, toplumsal düzenin dinamikleri ve yurttaşlık olgusu da şekillenir. Lüks oteller, kimi zaman iktidarın sembolik bir temsilcisi, kimi zaman da elit sınıfların aralarındaki mesafeyi pekiştiren, ancak aynı zamanda demokratik değerlerin zayıfladığı bir alan olarak varlık gösterir. İktidar ve Lüks Oteller: Gücün Mekânı Lüks oteller, toplumsal düzenin inşasında önemli bir rol…

Kelamda Ta Til Ne Demek? Kültürel Görelilik ve Dilin Gücü Bir dilin içinde kaybolmak, o kültürün kalbine inmek gibidir. Her kelime, bir anlam taşır, ama o anlam yalnızca dilin konuşulduğu toplumun prizmalarından süzülen bir yansıma olur. “Kelamda ta til ne demek?” sorusu, dilin ve kültürün iç içe geçtiği bir sorudur. Bu ifade, halk arasında çokça duyulan ama çoğu zaman derinlemesine anlamadığımız bir kavramdır. Bu yazıda, kelamda ta til’in anlamını ve kökenlerini antropolojik bir bakış açısıyla inceleyecek; ritüeller, semboller, kimlik oluşumu ve kültürel değerler üzerinden dilin toplum üzerindeki etkilerini keşfedeceğiz. Bir kelimenin ya da ifadenin anlamını çözümlemek, bir toplumun sosyal yapısını,…

Girişimci Ne Yapabilir? Yaratıcılıktan Başarıya Giden Yol Bir gün kendini sıkışmış hissettin mi? Her şey sıradan, her şey önceden belirlenmiş gibi. İşte bu noktada aklına gelen o düşünce var ya, “Bunu farklı yapabilirim.” Bu an, belki de bir girişimci olmanın başlangıcıdır. Herkesin yapması gerekenleri yaptığı, rutinin içinde kaybolduğu bir dünyada, bir insanın, bir bireyin yeni bir şey yaratması ya da farklı bir çözüm önermesi gerçekten ne anlama gelir? Girişimcilik, yalnızca yeni bir iş kurmak, yeni bir ürün üretmek demek değil. Aslında bir sorunun cevabını bulmak, daha iyi bir yol önermek, yenilikçi bir bakış açısıyla dünyaya katkı sağlamak demek. Bu yazı,…

Bordro ve Özlük İşleri Hangi Departman? Bir Kez Daha Hayal Kırıklığı Bir sabah, Kayseri’deki evimde gözlerimi açtığımda içimi bir huzursuzluk kapladı. Sabah güneşinin ısısı, sıcacık yataktan çıkmamı zorlaştırıyordu ama o gün bir şeyleri değiştirmek gerektiğini hissediyordum. Bilirsiniz, bazen insan bir şeyler yapmak zorunda hisseder, ama buna rağmen ne yapacağına karar veremez. O sabah da işte tam olarak öyle hissediyordum. Ekranda gördüğüm o e-posta, bana yeni bir görev vermişti. Her zaman olduğu gibi, iş yerindeki küçük ama önemli sorumluluklarla ilgili bir hatırlatma. Ama bu seferki biraz farklıydı, çünkü “bordro ve özlük işleri” ile ilgili bir soru vardı. “Bordro ve özlük işleri…

Protein Kaçağı Neyin Belirtisidir? — Tarihsel Bir Perspektiften Derinlemesine Analiz Geçmişe bakmanın bugünü anlamada ne kadar değerli olduğunu düşünürken, tıbbın tarih boyunca nasıl geliştiği üzerine kafa yordum. Basit bir test sonucu gibi görünen “protein kaçağı” (proteinüri), aslında insanlık tarihinin sağlık algısı, toplumların bilimsel bilgi üretimi ve sağlık sistemlerinin evrimiyle de iç içe geçmiştir. Bu yazıda, protein kaçağı neyin belirtisidir? sorusunu kronolojik bir bakışla ele alarak hem tıbbi hem de toplumsal dönüşümleri izlemeye çalışacağım. Antik ve Orta Çağ: İlk Gözlemler ve Belirti Olarak Ürünler Hippokratik Dönem ve İlk Belirti Tanımları Antik uygarlıklarda idrar, sağlık ve hastalıkla ilgili önemli bir işaret olarak…

Mekanik Isı ve Ekonomi: Seçimler, Kıtlıklar ve Sonuçlar Ekonomi, genellikle kaynakların kıt olduğu bir dünyada doğru seçimlerin yapılması gerektiği gerçeğiyle şekillenir. Bu noktada, hemen hemen her karar, bir fırsat maliyeti taşır; yani bir şey seçtiğinizde, başka bir şeyden vazgeçmek zorunda kalırsınız. Kıtlık, her şeyin bir sınıra sahip olduğu ve her şeyin karşılığında bir bedel ödendiği bir gerçeği ifade eder. Bu bağlamda, “mekanik ısı” terimi de, ekonomi perspektifinden çok farklı anlamlar taşıyabilir. Ekonomi, piyasa dinamiklerinden kamu politikalarına kadar geniş bir yelpazede etkiler yaratırken, mekanik ısının bu süreçlerle olan ilişkisini derinlemesine incelemek önemlidir. Peki, mekanik ısı nedir ve ekonomiyi nasıl etkiler? Bu…

Kapitülasyon Siyaseti: İktidarın Güç İlişkileri Üzerinden Bir Analiz Siyasetin, toplumları yöneten güç ilişkileri üzerinden şekillendiği bir gerçektir. Her toplumda, bu güç ilişkilerinin belirli kurallara, kurumlara ve ideolojilere dayandığı görülür. İktidarın biçimi ve nasıl meşru hale geldiği, aynı zamanda bu iktidarın yurttaşlar üzerindeki etkisi, devletin kuruluşunun ve toplumun işleyişinin temellerini oluşturur. Peki, iktidar ilişkilerinin belirli bir noktada belirli bir gruba teslim edilmesi, yani “kapitülasyon” şeklinde ifade edilen uygulamalar, toplumsal düzenin nasıl işlediğini ve demokrasinin işlerliğini nasıl etkiler? Kapitülasyon Siyasetinin Tanımı Kapitülasyon, tarihsel olarak, bir devletin, bir diğer devlet karşısında, çoğunlukla ticari ve ekonomik avantajlar elde etmek için, egemenlik haklarından kısmi ya…

Üniversitede Tekniker Ne Yapar? Tarihsel Bir Perspektif Geçmişi anlamak, bugünümüzü anlamanın anahtarıdır. Çünkü tarih, geçmişin bizlere bıraktığı mirası, toplumsal dönüşümleri ve kırılma noktalarını gözler önüne sererken, bugünün toplumsal yapıları ve mesleklerin evrimi hakkında önemli ipuçları sunar. Üniversitedeki teknikerlik mesleği de, zaman içinde değişen toplumsal ihtiyaçlar ve ekonomik koşullarla şekillenen, ancak her dönemde kendine has bir rol üstlenen önemli bir pozisyondur. Bu yazıda, üniversitedeki teknikerin rolünü tarihsel bir bakış açısıyla inceleyerek, zaman içinde bu mesleğin nasıl evrildiğini, hangi toplumsal dönüşümlerin etkisiyle varlık bulduğunu ve geleceğe yönelik neler vaat ettiğini tartışacağız. Teknikerlik Mesleğinin Tarihsel Kökenleri: 19. Yüzyılın Sonları ve 20. Yüzyılın Başları…