Yeni Başlangıç Rehberi Yazılar

Geçmişin İzinde: “Kançılar” ve Türk Dilinin Tarihsel Yolculuğu Geçmişi anlamak, bugünü yorumlamanın en etkili yollarından biridir. Dil, bir toplumun tarihini, kültürünü ve değerlerini taşıyan bir aynadır; “kançılar” kelimesinin TDK’daki anlamını araştırmak, aslında hem sözlük bilgisini hem de tarih boyunca bu kelimenin toplumsal bağlamını kavramayı gerektirir. Bu yazıda, kançılar kelimesinin kökeninden günümüze uzanan yolculuğunu, toplumsal dönüşümleri ve dilin tarihsel rolünü kronolojik bir perspektifle inceleyeceğiz. Orta Çağ Türkçesinde Kançılar Orta Çağ Türkçesi sözlüklerinde, “kançılar” terimi belirli meslek gruplarını veya toplumsal işlevleri ifade etmek için kullanılmıştır. Divanü Lügati’t-Türk’te yer alan bazı kayıtlar, bu kelimenin kökeninde “kanıtlayan” veya “görevli” anlamlarının bulunduğunu gösterir. Bu, kelimenin…

İn Takısı Nerede Kullanılır? İzmir’den Mizahi Bir Bakış İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşındayım ve arkadaş ortamında sürekli espri yaparım ama içten içe her şeyi fazla düşünen biriyim. Yani tam bir ikili hal: bir yanda kahkahalar, bir yanda “ya gerçekten doğru mu söylüyorum?” diye kendi kendime konuşmalar. Bugün size dilin minik kahramanı “in takısı”nın nerede kullanıldığına dair bir yazı hazırladım. Tabii işin içine biraz mizah, biraz günlük hayat karmaşası karışacak. İn Takısı: Küçük Ama Etkili Öncelikle şunu söylemeliyim: İn takısı Türkçede minik bir süper kahraman gibidir. Tek başına görünmez, ama geldiği yerde anlamı değiştirir, cümleyi güzelleştirir, bazen de tam tersine komik duruma…

İhtiyati Haciz İcraya Koyma Süresi Ne Kadardır? Selam! İzmir’in rüzgarlı sahilinde kahvemi yudumlarken kendime “Bugün birileri bana ihtiyati haciz icraya koyma süresi ne kadardır diye sorsa, nasıl anlatırım?” diye soruyorum. Çünkü işin içinde hukuk olunca herkesin kafası biraz karışıyor. Ama merak etmeyin, hem eğlenceli hem de anlaşılır bir dille anlatacağım. Arada kendime de dalga geçeceğim, çünkü biliyorum; bu tip yazılarda biraz mizah hayat kurtarıyor. İhtiyati Haciz Nedir, Önce Bunu Bilelim Tamam, hemen teknik terimlerle boğmayacağım. Düşünün ki borçlunuz var ve siz paranızı almak istiyorsunuz. Ama o kişi de “Ay pardon, param mı vardı?” modunda, elinizde avuçta yok. İşte mahkeme diyor…

Im so beautiful ne demek? – Küçük Bir Anlam Yolculuğu Ankara’nın kalbinde, sık sık kahvemi alıp parka yürüyüşe çıktığım bir gün, aklıma takıldı: “Im so beautiful ne demek?” Çocukluğumdan beri kelimelerle oynamayı, onları çözmeyi sevmişimdir. Hatırlıyorum, ilkokul yıllarında İngilizce öğretmenimiz bize basit cümleler öğretirdi; “I am happy, I am sad” gibi. Ama “Im so beautiful” cümlesi, hep farklı bir tını taşıyordu. Sanki bir güven patlaması, bir kendine dönük iltifat gizliyordu içinde. Kendi kendime düşündüm: Bu sadece dil bilgisiyle çözülecek bir şey mi, yoksa biraz kültür ve insan psikolojisi de işin içinde mi? Çocukken aynaya bakar ve kendi saçlarımla oynarken annemin…

Türkiye’nin II. Dünya Savaşı ve Ekonomi Macerası: Fiyatlar, Kanunlar ve Komik Hayat Tamam, öncelikle kendimi tanıtayım: İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşındayım, arkadaş ortamında espri makinasıyım ama bir yandan her şeyi fazla düşünüyorum. Yani kafamın içinde sürekli bir “ya bu doğru mu, yoksa saçma mı” sesi var. Şimdi bunu, Türkiye’nin II. Dünya Savaşı’nın başlaması üzerine ekonomi ve fiyatları denetim altına almak için çıkardığı kanun konusuyla birleştireceğim. Evet, kulağa tarih dersinde komik skeç gibi geliyor ama dene bakalım; ben yapacağım. Fiyatlar Kontrol Altında: Tamamen Ciddi (Ama Değil) İşte o dönemde, 1939’da, dünya “her şey yanıyor, herkes telaşta” modundayken, Türkiye de kendi küçük ekonomisini…

TROY Kart Temassız Özelliği Var Mı? Toplumsal Cinsiyet ve Çeşitlilik Açısından Düşünmek İstanbul’da sabah işe giderken metroda durakları sayıyorum, gözlerim etrafı tarıyor. İnsanlar telefonlarına bakıyor, bazıları hızlı hızlı kartlarını okuyucuya dokunduruyor, bazıları hâlâ nakitle uğraşıyor. O an aklıma takılıyor: TROY kart temassız özelliği var mı? Basit bir teknoloji sorusu gibi görünse de, aslında toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden düşündüğünüzde farklı bir boyut kazanıyor. Temassız Ödeme ve Erişilebilirlik Günlük hayatta temassız ödeme bir ayrıcalık gibi görünebilir. Ben sivil toplum kuruluşunda çalışırken, projelerimizde farklı gruplarla temas ediyorum: yaşlılar, engelliler, kadınlar, LGBTQ+ bireyler… Bir gün metroda yaşlı bir kadının kartını defalarca…

Instagram Engeli Nasıl Kalkar? Eskişehir’den Günlük Deneyimlerle Yaklaşım 27 yaşında, Eskişehir’de üniversitede çalışan bir araştırmacı olarak, sosyal medya benim hem iş hem de gündelik yaşamımın parçası. Instagram özellikle akademik ve kişisel çevrelerde hem bağlantı kurmak hem de içerik paylaşmak için vazgeçilmez. Ama zaman zaman hepimiz “Instagram engeli nasıl kalkar?” sorusuyla karşılaşıyoruz. İşin bilimsel yanını anlamak, hem çözümü hızlandırıyor hem de neden olduğunu açıklıyor. Ben bu konuyu kendi gözlemlerimle ve basit örneklerle açıklamayı seviyorum. Mesela geçtiğimiz hafta laboratuvardaki bir arkadaşım, yeni bir gönderi paylaşamıyordu ve sayfa sürekli hata veriyordu. Önce teknik bir sorun sandık, ama sonra aslında geçici bir engelle karşı…

Kamus Kimin Eseri? Edebiyatın Dönüştürücü Gücü Üzerine Bir İnceleme Edebiyat, yalnızca kelimelerin bir araya gelerek anlam ürettiği bir alan değildir; aynı zamanda insanın duygu, düşünce ve hayal dünyasının sınırlarını genişleten bir deneyimdir. Anlatı teknikleri, semboller ve dilin estetik gücü, okuru metinle derin bir içsel yolculuğa çıkarır. Bu bağlamda “Kamus kimin eseri?” sorusu, yalnızca bir isim sorgusu değil, edebiyatın özüne dair bir sorudur: Yaratılan her eser, hem yazara hem de okuyucuya ait bir anlam alanı oluşturur. Edebiyat ve Kimlik: Yazar, Karakter ve Anlatıcı Edebiyat kuramları, yazarın metinle kurduğu ilişkinin yanı sıra okurun metni nasıl deneyimlediğini de tartışır. Roland Barthes’in “Yazarın Ölümü”…

Hz Sâlih Deve Mucizesi Kur’an’da Geçiyor mu? Bir Hikâye Tadında İnceleme Ankara’da geçen bir yaz sabahı, kahvemi alıp balkona çıkmışken, çocuklukta dinlediğim hikâyeler aklıma geldi. Babamın anlattığı o kıssa vardı; Hz Sâlih ve deve mucizesi… Küçükken bu hikâyeyi dinlerken hep merak ederdim, acaba Kur’an’da gerçekten geçiyor muydu, yoksa halk arasında şekillenen bir anlatı mıydı? Ekonomi okumamın ve veriyle uğraşmamın getirdiği alışkanlıkla, bu soruyu biraz daha derinlemesine incelemeye karar verdim. Kur’an Perspektifinde Hz Sâlih ve Deve Mucizesi Kur’an-ı Kerim’de Hz Sâlih’in kavmine gönderildiği ve onlara mucize olarak bir deve verildiği açıkça geçer. En bilinen ayetlerden biri, Şuara Suresi 155-158. ayetlerde şöyle…

Kambriyen Patlaması ve Siyaset: Güç, Kurumlar ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Analiz Siyaset bilimiyle ilgilenen bir gözlemci için Kambriyen patlaması yalnızca biyolojik bir olayı değil, aynı zamanda güç ilişkileri ve toplumsal düzen üzerine düşünmenin metaforik bir kapısını aralayabilir. Düşünelim: milyonlarca yıl süren durağanlıktan sonra bir anda çeşitlenen yaşam formları, birbirine bağlı ekosistemler ve karmaşık ilişkiler ağı… İnsan toplumları da benzer bir “patlama” yaşamış sayılabilir; farklı kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık biçimleri ve demokrasi anlayışları bir anda ortaya çıkmıyor ama belirli dönemlerde ani dönüşümlerle toplumun yapısını yeniden tanımlıyor. Buradan hareketle, siyaset bilimi perspektifinde Kambriyen patlaması bir metafor olarak kullanılabilir: toplumsal çeşitliliğin, iktidar ilişkilerinin…